เนื่องในงานประเพณีบุญสารทเดือนสิบ ซึ่งชาวนครศรีธรรมราชถือเป็นงานบุญที่ยิ่งใหญ่ในรอบปี โดยเฉพาะผู้ที่จากภูมิลำเนาเดิมไปอยู่ไกลบ้านไกลเมือง เมื่อถึงเดือนสิบก็จะกลับบ้านเกิดเมืองนอนของบรรพชน เพื่อร่วมประเพณีบุญสารทเดือนสิบโดยทั่วกัน เทศบาลตำบลลานสกา จึงได้จัดให้มีกิจกรรม"วันจ่าย" ขึ้นในวันเสาร์ที่ 27 กันยายน 2551 ณ ตลาดสดเทศบาล เพื่อเปิดโอกาสให้บรรดาพ่อค้า-แม่ค้ามาจำหน่ายขนมเดือนสิบ และประชาชนทั่วไปสามารถซื้อหาขนมเดือนสิบไปมอบให้กับญาติผู้ใหญ่
ส่วนประวัติความเป็นมาประเพณี "บุญสารทเดือนสิบ"นั้น ถึอเป็นประเพณีที่รับมาจากประเทศอินเดีย วิวัฒนาการมาจากประเพณี เปตพลี ของศาสนาพราหมณ์ ซึ่งจัดขึ้นเพื่อทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ล่วงลับไปแล้ว ครั้นพราหมณ์ทั้งหลายหันมานับถือพุทธศาสนาก็ยังคงปฏิบัติประเพณีนี้อยู่พระพุทธองค์ทรงเห็นว่าประเพณีนี้มีคุณค่า เพราะเป็นการแสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที ยังความสุขแก่ผู้ปฏิบัติ จึงทรงอนุญาตให้ประกอบประเพณีนี้ต่อไป และเมื่อชาวอินเดียได้เดินทางมาค้าขายกับเมืองนครศรีธรรมราชก็ได้นำเอาวัฒนธรรมอันนี้มาถ่ายทอด ชาวนครจึงยึดถือปฏิบัติมาเพื่อเป็นการแสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบรรพชนผู้ล่วงลับไปแล้วของตน พิธีกรรมประเพณีบุญสารทเดือนสิบ จะเริ่มตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำเดือน 10 ถึงแรม15 ค่ำ เดือน10 ซึ่งมีความเชื่อกันว่า ช่วงวันเวลาดังกล่าวพญายมจะปลดปล่อยวิญญาณของผู้ล่วงลับไปแล้วที่มีบาปกรรมมาก ซึ่งเราเรียกว่า "เปรต" ให้ออกจาก นรกขึ้นมาพบญาติพี่น้องบนโลกมนุษย์ บรรดาญาติพี่น้องก็จะจัดหาอาหารไปทำบุญที่วัดเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้ผู้ล่วงลับเป็นการต้อนรับ ประเพณีบุญสารทเดือนสิบนิยมทำกัน คือ แรม 13 ค่ำ หรือวันจ่าย เพื่อซื้อหาข้าวของเตรียมการทำบุญ แรม 14 ค่ำ หรือวันหฺมฺรับเล็ก มาทำบุญที่วัด (รับตายาย) แรม 15 ค่ำ หรือวันหฺมฺรับใหญ่ เป็นวันฉลองหฺมฺรับ (ส่งตายาย)
ขนมในประเพณีบุญสารทเดือนสิบของนครศรีธรรมราชไม่เหมือนภาคอื่น โดยจะมีลักษณะพิเศษ คือ เป็นขนมหวาน ของแห้งใช้เป็นเสบียงให้บรรพชนเดินทางไปปรโลกมีรูปลักษณะความหมายที่นำไปใช้สอย เช่น
* ขนมพอง : เป็นสัญลักษณ์แทนแพเป็นพาหนะใช้ล่องห้วงมหรรณพ
* ขนมลา : เป็นสัญลักษณ์แทนแพรพรรณเครื่องนุ่งห่ม
* ขนมกงหรือไข่ปลา : เป็นสัญลักษณ์แทนเครื่องประดับ
* ขนมบ้า : เป็นสัญลักษณ์แทนลูกสะบ้า ใช้สำหรับเล่นในวันสงกรานต์
* ขนมดีซำ : เป็นสัญลักษณ์แทนเงินเบี้ยสำหรับใช้สอย
|
